Hepatitis C and Pregnancy စီပိုးႏွင့္ ကိုယ္ဝန္

၁။ မိန္းကေလး အသက္ ၂၅ ႏွစ္။ ေမြးကတည္းက G6PD ပါလို႔ အသားဝါေနတာ အခုထိပါပဲ။ C ပိုးလည္းရွိေနပါတယ္။ အခု အိမ္ေထာင္ျပဳသင့္ မျပဳသင့္ အၾကံေပးပါအုန္းဆရာ။ အိမ္ေထာင္ျပဳလိုက္ရင္ေကာ ဆိုးက်ိဳးေတြရွိႏိုင္လားဆရာ။ ကေလးယူမယ္ဆိုရင္ေကာ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္သလဲဆရာ။

၂။ ဆရာ က်မမွာ C ပိုးရွိပါတယ္။ ဆရာ့စာေတြဖတ္ျပီးပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ က်မ OG က ကေလးေမြးျပီးရင္ မိခင္နို႔ မတိုက္ေစခ်င္ဘူး ေျပာပါတယ္။ က်မ စိတ္ညစ္ရပါတယ္။ တကယ္ပဲ ကေလးအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုးက အဲ႔နည္းလမ္းပဲ ရွိပါသလား။ မိခင္နို႔မတိုက္ရင္ ကေလးဖြံ႔ျဖိဳးမႈမွာ ေနွာင့္ေနွးတတ္ပါသလား။ မိခင္နဲ႔ကေလးႀကား သံေယာဇဥ္ နည္းသြားနိုင္ပါသလား။ မိခင္နို႔ကို ၆ လေလာက္အထိတိုက္လို႔မရဘူးလားလို႔ OG ကိုေမးပါတယ္။ မတိုက္တာ အေကာင္းဆံုးပါတဲ့။ က်မ တညလံုးငိုရပါတယ္။ တကယ္ပဲ စီပိုးမိခင္ေတြမွာ ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကြ်းခြင့္ ဆံုးရံႈးရေတာ့မွာပါလား။ ႏို႔ဘူးတိုက္ရင္ တိုက္ရမယ့္စံနႈန္းကို ဆရာ့ဆီက ကူးမွတ္ထားပါတယ္။ ေက်းဇူးပါရွင့္။

စီပိုးႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ ဆရာဝန္ေတြၾကားမွာ အယူအဆမတူခဲ့ၾကပါ။ ဆရာ့သေဘာကေတာ့ ႏို႔တိုက္သင့္ပါတယ္။ စီပိုးဟာ ေသြးကေနသာ ကူးစက္တာ အမ်ားဆံုးပါ။ HIV ေရာပါ တြဲရွိေနရင္ေတာ့ ႏို႔တိုက္တာအတြက္ ဆရာဝန္နဲ႔ ေဆြးေႏြးရပါမယ္။ အဲဒီအၾကံျပဳခ်က္ဟာ အေမရိကန္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ကာကြယ္ေရး CDC နဲ႔ အေမရိကန္ ကေလးေဆးပညာ အကယ္ဒမီ တို႔ဆီကအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးသုေတသနအရ စီပိုးဟာ ႏို႔ရည္ထဲ မေရာက္လာႏိုင္ဘူးလို႔ ယူဆၾကပါတယ္။

အေမရိကမွာ စီပိုးရွိတဲ့ကေလးမိခင္ေပါင္း ၃႕၂ သန္းရွိေနတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ကေလးေပါင္း ၄ ေထာင္ကို စီပိုးကူးစက္ေနတယ္။ မိခင္မွာ စီပိုးရွိေနရင္ ကေလးကိုကူးစက္ေစဘို႔ ၃-၅% အလားအလာရွိတယ္။ တကယ္လို႔ မိခင္မွာ HIV ေရာပါရွိေနရင္ အလားအလာက ၂ဝ% ျဖစ္မယ္။ ကံေကာင္းတာက စီပိုးရွိေနေပမယ့္ ကိုယ္ဝန္ကို အႏုတ္သေဘာသက္ေရာက္မႈ မရွိပါ။ ကိုယ္ဝန္သည္ဟာ အရင္ကျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ဝန္နဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ မူးယစ္ေဆးရင္ေတာ့ ပိုဆိုးေစႏိုင္တယ္။ ေဆးထိုးအပ္၊ စီပိုးရွိသူနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံတာ၊ တက္တူးထိုးတာေတြကေနလည္း ကူးစက္လာႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ရွိတိုင္းေတာ့ ပံုမွန္အားျဖင့္ စီပိုးစစ္စရာ မလိုပါ။ မိခင္မွာ စီပိုးရွိရင္ေတာ့ ေမြးလာတဲ့ကေလးကို စီပိုးစစ္ရမယ္။ ကေလးေမြးနည္းမွာလည္း ဗိုက္ခြဲေမြးမွသာ ကေလးကိုကူးစက္တာနည္းမယ္ဆိုတာ မမွန္ပါ။ ရိုးရိုးေမြးလို႔ရပါတယ္။ အဲလိုေျပာႏိုင္တာက ၁၉၄၇ ကေန ၂ဝ၁၂ အထိ ေအာ္ရီဂြန္ က်န္းမာေရးသိပြံ တကၠသိုလ္ကေန သုေတသနလုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲတာက ေလ့လာမႈ အေရအတြက္နည္းတယ္လို႔ေထာက္ျပတာလည္းရွိတယ္။

စီပိးရွိမိခင္မွာ ႏို႔သီးကြဲျပီး ေသြးထြက္ေနတာရွိရင္လည္း ကေလးစုိ႔လို႔ ကေလးကိုကူးမယ္ဆိုတာ မေသခ်ာပါ။ မိခင္ရဲ႕ တျခားေနေရာေတြကေနထြက္တဲ့ေသြးကေတာ့ ကေလးကိုကူးစက္လာႏိုင္တယ္။ ကေလး ေမြးကတည္းကေန ၁၈ လ သားအထိ မိခင္ဆီကေနရတဲ့ အင္တီေဘာ္ဒီေခၚ ခုခံအားရတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ ကေလးကိုေဆးစစ္ရင္ စီပိုး အင္တီေဘာ္ဒီ စစ္တာ မထူးျခားေစပါ။ Viral test သာလုပ္ရမယ္။ ကေလးေဆးစစ္တာ ၂ ႏွစ္သားမတိုင္ခင္ လုပ္သင့္တယ္။ လူၾကီးေတြကိုစစ္သလိုပါပဲ။ ကံေကာင္းတာေနာက္တခုက ကေလးဟာ အေပါင္းျပေနလည္း ေနာက္ ၂ ႏွစ္ေနရင္ ကင္းရွင္းသြားႏိုင္တာ ၄ဝ% ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေလးေတြက ၇ ႏွစ္သားမွာ ကင္းရွင္းတယ္။

အသည္းေရာင္စီပိုးေဆးမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ + ႏို႔တိုက္မိခင္
- Ribavirin ေဆးကို FDA ကေန Pregnancy category X သတ္မွတ္ထားလို႔ ကိုယ္ဝန္မွာ မသံုးရပါ။ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာလည္း မသံုးသင့္ပါ။
- Telaprevir, Ribavirin, Peginterferon alfa combination therapy ေဆးေတြကို FDA ကေန Pregnancy category X သတ္မွတ္ထားလို႔ ကိုယ္ဝန္မွာ မသံုးရပါ။ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာလည္း မသံုးသင့္ပါ။
- Sofosbuvir (Sovaldi) ေဆးကေန ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာသံုးလို႕ အထဲကကေလးကိုထိခိုက္ေစတာ သက္ေသမျပႏိုင္ပါ။ ဒါေပမယ့္ Monotherapy ဒီေဆးတမ်ိဳးတည္းေပးနည္းကိုလည္း မလုပ္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၁-၃-၂၀၁၉