ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ဘယ္မွာေနေန က်န္းမာၾကပါေစ

Photo taken on 19-11-2011 by an Indian photo-journalist at Yamuna Clinic
This Blog is created on 10th October 2014

How to ask က်န္းမာေရးနဲ႔ ေဆးပညာ ေမးလိုတာရွိပါက

• ေဖ့စ္ဘြတ္ ကြန္မင့္ကေန မေမးပါနဲ႔။
• ျဖစ္တဲ့သူရ့ဲ က်ား-မ နဲ႔ အသက္ကို အရင္ဆံုးေရးပါ။ နာမည္ မလိုအပ္ပါ။
• ျဖစ္ေနတာ ၁-၂-၃။ ျဖစ္တာဘယ္ေလာက္ၾကာျပီ။ လိုအပ္ရင္ ရာသီ၊ အိမ္ေထာင္ေရး၊ က်န္းမာေရးေနာက္ခံ၊ ေနတဲ့တိုင္းျပည္။ တိုတိုရွင္းရွင္းသာေရးပါ။
• ေဆးစစ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပံုေတြကို အတည့္ပို႔ပါ။ လိုတာကိုသာပို႔ပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္းမွာ ပံုမလိုပါ။ မွတ္ခ်က္သာလိုတယ္။
• SMS အေရးအသားမ်ိဳးကို မဖတ္တတ္ပါ။ ျမန္မာစကားကို အဂၤလိပ္စာလံုးနဲ႔ေရးတာကို မဖတ္ပါ။
• ဖုန္းဆက္ျပီးေမးရင္ အခ်ိန္ဇုန္မတူတာေရာ၊ အသံထြက္လြဲႏိုင္တာေရာေၾကာင့္ အဆင္မေျပပါ။
• ေမးတဲ့သူက မိမိကိုယ္မိမိ သား-သမီးလို႔မေရးပါနဲ႔။ ေျဖမယ့္ဆရာဝန္ကို ဆရာလို႔သာသံုးပါ။
• ေဆးရံု-ေဆးခန္း-ဆရာဝန္-ေဆးဆိုင္-ေဆးေစ်း-ကုန္က်စရိတ္ စတာေတြကို မသိပါ။
• ေမးစရာေနရာ (၁) အီးေမးလ္ doctortintswe@gmail.com (၂) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/tint.swe.dr (၃) ေဖ့စ္ဘြတ္ https://www.facebook.com/drtintswe/
• ေမးနည္းစည္းကမ္းအရ မေမးလိုသူမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/ Dr. Tint Swe's Writings မွာ ရွာဖတ္ႏိုင္ၾကပါတယ္။

Sunday, December 25, 2016

Intussusception အူထဲ အူဝင္

ဒါေလးလဲ ေမးခ်င္လို႔ပါဆရာ။ အူထပ္တယ္ဆိုတာ ဘာျဖစ္လို႔ပါလဲဆရာ။ မၾကားဖူးလို႔ပါရွင့္။ ကြ်န္မမွာလဲ ကေလးရွိေတာ့ ဆင္ျခင္နိုင္ေအာင္ ေျပာျပေပးပါအုံးဆရာ။ အစားမွာလို႔လား အေနမွားလို႔လားဆရာ။

ေမးခြန္းသာ ဖတ္ရတယ္။ ေဆးရံုကုတင္ေပၚက ကေလးတေယာက္ပံုေတာ့ ၾကည့္ရတယ္။ က်ား-မ-အသက္ မသိရ။ ေနာက္ခံရာဇဝင္ မသိရ၊ မျမင္ရ၊ မစမ္းရဆိုေတာ့ မွန္းဆရေတာ့မွာပဲ။ အဲတာကို Intussusception လို႔ အသံထြက္ခက္တဲ့ ေဆးစာလံုးနဲ႔ ေခၚတယ္။ ျမန္မာလို တေယာက္တမ်ိဳး ဘာသာျပန္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ အူထဲကို အူဝင္ျခင္းလို႔ ေျပာေလ့ရွိတယ္။ ေရွ႕ (ေအာက္) အူထဲကို ေနာက္ (အထက္) အူကေန တိုးဝင္တာ။ ေဘးတိုက္ၾကည့္ရင္ ထပ္ေနသလို။ ျမင္လြယ္ေအာင္ေျပာရရင္ ေရဒီယိုအေပၚက အင္တာနာတိုင္လို၊ အေဝးၾကည့္ တယ္လီစကုပ္လို။ ၾကီးတာထဲကို ေသးတာကို ထိုးထည့္ႏိုင္တာမ်ိဳး။

အဲတာ အေရးေပၚခြဲစိတ္ရတာထဲကတခုျဖစ္တယ္။ အစာအိမ္ေပါက္တာ၊ အူအတက္ေပါက္တာ၊ ျပန္မဝင္ႏိုင္တဲ့ အူက်တာနဲ႔ အူပိတ္တာေတြက အေရးေပၚေတြျဖစ္တယ္။ အူပိတ္တာေတြထဲက တခုဟာ အဲတာပဲ။

အဲလို အူထဲကို အူဝင္ေတာ့ အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္လာမယ္။ အူထဲရွိတာေတြက ေအာက္ဆက္မဆင္းႏိုင္ျဖစ္လာမယ္။ ဗိုက္ေဖာင္းလာမယ္။ နာမယ္။ အန္မယ္။ ၾကာေလ အူကေရာင္လာေလ။ ပိုပိတ္ေလ။ ေသြးမေလွ်ာက္ရင္ အူအစိတ္အပိုင္း ေသသလိုျဖစ္လာမယ္။ အေရးေပၚျဖစ္တယ္။

ကေလး ၁ဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ကေန ၄ ေယာက္ထိျဖစ္တတ္တယ္။ ၅ လကေန ၉ လသားေလးေတြျဖစ္တာမ်ားတယ္။ ေယာက္်ားေလးေတြက ပိုျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြမွာအျဖစ္မ်ားတယ္ဆိုေပမဲ့ ကြ်န္ေတာ္ လူၾကီးေတြကိုပါ ခြဲေပးခဲ့ရတယ္။ ေဆးသုေတသန လုပ္ခ်ိန္မရွိေတာ့ ကိန္းဂဏန္းနဲ႔ မေျပာႏိုင္ပါ။

ရုတ္တရက္ျဖစ္တယ္။ ကေလး ငိုမယ္။ ဒူးကို ရင္ပတ္ဆီဆြဲယူျပီး ငိုမယ္။ တခ်က္တခ်က္ သက္သာလာလို႔ အငိုရပ္မယ္။ ျပန္နာမယ္။ ဗိုက္ေဖာင္းလာမယ္။ အန္လာမယ္။ အန္တာမွာ စိမ္းဝါေရာက္အရည္ (သည္းေျခရည္) ပါမယ္။ ခါးတယ္။ ဝမ္းသြားရင္ ေသြးပါမယ္။ အခြ်ဲပါမယ္။ ကေလး အားနည္းလာမယ္။ ကိုယ္ပူလာႏိုင္တယ္။ ေရွာ့ရသလိုျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ေသြးဖိအားက်မယ္။ ႏွလံုးခုန္ ျမန္မယ္။

ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ။ မသဲကြဲပါ။ တခ်ိဳ႕ ဝမ္းပ်က္ရာကေနဆက္ျဖစ္တယ္။ အစာအိမ္တုပ္ေကြးေခၚတာမ်ိဳး။ လူၾကီးဆိုရင္ အူထဲမွာ အသားပိုရွိသလား ၾကည့္ရမယ္။

ဘယ္လိုသိႏိုင္မလဲ။ လူနာခံစားေနရတာေတြကို အေျခခံမယ္။ မ်က္စိနဲ႔ၾကည့္တာ၊ လက္နဲ႔စမ္းတာ၊ အာလ္ထြာေဆာင္း၊ ဓါတ္မွန္။

ေသခ်ာရင္ အေရးေပၚခြဲစိတ္ခန္းဝင္ရမယ္။ ခုေခတ္မွာ barium or air enema နည္းနဲ႔အရင္လုပ္ၾကတယ္။

ကြ်န္ေတာ္ ေတာနယ္ေတြမွာ တာဝန္က်စဥ္က ၄-၅ ေယာက္ခြဲေပးရဘူးတယ္။ ဓါတ္မွန္ မရွိပါ။ အာလ္ထြာေဆာင္း မေပၚေသးပါ။ ေရာဂါလကၡဏာေတြဖတ္တာကိုသာ အားကိုးရတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အူမၾကီးအစပိုင္းေနရာထဲကို အူသိမ္အဆံုးပိုင္းက ဝင္တယ္။ အူအတက္ေလးက ေအာက္မွာ။ အူသိမ္ထဲကို အူသိမ္ဝင္တာလည္း ၾကိဳရဘူးတယ္။ ဗိုက္ကို ေသခ်ာၾကည့္ရင္ ခ်က္ပတ္လည္မွာ ဝက္အူေခ်ာင္းလိုသေဘာ စမ္းလို႔ရတယ္။

ဗိုက္ဖြင့္တာနဲ႔ တန္းေတြ႔တယ္။ လူနာကို ေစာေစာေတြ႔လို႔ ျမန္ျမန္ဗိုက္ဖြင့္ရင္ လူနာသာမက ဆရာဝန္ပါ ကံေကာင္းတယ္။ တိုးဝင္ေနတဲ့ အူကို ဆြဲထုတ္ယူရတယ္။ အတင္းဆြဲလို႔မရ။ အူထဲတိုးဝင္ေနတဲ့ ထိပ္ေနရာကို ဝင္ခံရတဲ့အူ အျပင္ကေန ေနာက္ျပန္ထုတ္ေပးရတယ္။ ေရေႏြးဝတ္က အလြန္႔အလြန္ အသံုးက်တယ္။ အထက္ေနရာကေန ေနာက္တြန္းေပး၊ ေအာက္ကဝင္ေနတာ အသာအယာဆြဲယူ။ ဘယ္ေလာက္ဝင္ေနသလဲ သိပ္ေတာ့ မရွည္ပါ။ ကြ်တ္ထြက္တာနဲ႔ ေရေႏြးဝတ္ကပ္ေပေတာ့။ ညိဳျပာျပာျဖစ္ေနတဲ့ အူက ပန္းေရာင္းျဖစ္လာရင္ ေကာင္းျပီ။ အဝင္ခံရတဲ့အူက က်ယ္ေနတာကလြဲရင္ ဘာမွမျဖစ္ပါ။ တိုးဝင္တဲ့အူအစိတ္အပိုင္း ေရေႏြးဝတ္နဲ႔ ျပန္မေကာင္းရင္၊ ညိဳမည္းေနတာ မေပ်ာက္ရင္ေတာ့ မေကာင္းတဲ့ေနရာကိုျဖတ္ျပီး ေကာင္းတာခ်င္းသာ ဆက္ေပးေပေတာ့။ ခက္ျပီ။ အခက္ၾကီးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ သံုးထပ္ခ်ဳပ္ရတယ္။ အူသိမ္ထဲကဟာေတြ အျပင္မထြက္ေစနည္းသာ သတိထားရတယ္။ အဲတာေတြက ဝမ္းျဖစ္ေတာ့မယ့္ အညစ္အေၾကးေတြ။ အူညွပ္ကိရိယာရွိရင္ အဆင္ေျပတယ္။ မရွိလည္း ၾကံရဖန္ရတယ္။ ေတာမွာက်တဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ (မဆလ) ေခတ္ကဆရာဝန္ေတြ အၾကံအဖန္တတ္ၾကရပါတယ္။

အဲလိုလူနာခြဲေပးျပီးရင္ စိတ္အင္တန္ေပ်ာ္တယ္။ တစ္ဆို႔ပိတ္ေနတာကို ေကာင္းေအာင္လုပ္ေပးလိုက္ရလို႔။ လမ္းေၾကာင္း မွန္ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္လို႔။ အမွားျပင္ေပးခ်င္တဲ့ဝါသနာ အဲဒီကတည္းကပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၅-၁၂-၂ဝ၁၆

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.