Gaya ဂါယာ

ဂယာလား၊ ဂါယာလားဆရာ။

ပါဠိမွာ ဂယာ နဲ႔ ဂါယာလို႔ မပါ။ ဂါမ ေခၚ ရြာသာပါတယ္။ အိႏၵိယကေနလာတဲ့ စာလံုးသာျဖစ္ပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ မဇၩိမေဒသလို႔သာေရးၾကတယ္။ ဘုရားပြင့္ရာေနရာကိုလည္း မဂဓတိုင္းလို႔သာေရးသားၾကတယ္။ ေနာက္မွာ သာသနာျပဳနဲ႔ ဘုရားဖူးခရီးစဥ္ေတြအရ ႏိုင္ငံတကာအသံုးေတြကို သံုးလာၾကရာကေန ဂယာ သို႔မဟုတ္ ဂါယာကို သံုးလာတယ္။

ပထဝီဘာသာနဲ႔ စြယ္စံုက်မ္းအရ ေရးပါမယ္။ အဂၤလိပ္လို Gaya လို႔ေရးတယ္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ဘီဟာျပည္နယ္မွာ ရွိတယ္။ ပတၲနားျမိဳ႕နဲ႔ ကီလိုမီတာ ၁ဝဝ အကြာမွာ။ ဗုဒၶဘာသာ၊ ဟင္ဒူဘာသာနဲ႔ ဂ်ိန္းဘာသာတို႔အတြက္ အမြန္အျမတ္ေနရာတခု ျဖစ္တယ္။ မဟာယာနနဲ႔ မဟာဘာရတၳလို စိတ္ကူးယဥ္ အီပစ္ ေခၚ ကဗ်ာရွည္ စာရွည္ေတြထဲမွာ ဇာတ္လမ္းေတြ ဆင္ထားတယ္။ ရာမ၊ လကၡဏနဲ႔ သီတာတို႔ဇာတ္လမ္းက အဲဒီမွာတဲ့။

ဗုဒၶဘာသာမွာေတာ့ တကယ္ျဖစ္စဥ္ေတာ္ ေနရာျဖစ္တယ္။ ျမတ္စြာဘုရား သစၥာေလးပါး ထိုးထြင္း သိျမင္ေတာ္မူခဲ့တဲ့ေနရာ ဗုဒၡဂါယာကို Bodh Gaya လို႔ေရးတယ္။ မဟာေဗာဓိေစတီေနရာကို Mahabodhi Temple complex လို႔ေရးတယ္။

Gaya အမည္ရဲ႕ ဇစ္ျမစ္က Gayasur ေခၚ မေကာင္းဆိုးဝါးကေနလာပါသတဲ့။ Asura လို႔လည္းေခၚပါသတဲ့။ ဟင္ဒူဘာသာ စာထဲမွာ ပါတာပါ။

ဂါယာေဒသဟာ ေမာရိယဧကရာဇ္လက္ထက္ (321–187 BC) မွာ စည္ပင္ထြန္းကားခဲ့ပါတယ္။ Pataliputra ပါဋလိပုတ္ ကိုပါ သိမ္းတယ္။ ကေန႔ ပတၲနားဝန္းက်င္ေဒသျဖစ္တယ္။ Magadha မဂဓေဒသလို႔လည္းေခၚပါတယ္။ ဂါယာေဒသ ရာဇဝင္မွာ မင္းဆက္ေတြက တက္လိုက္က်လိုက္။ ဘီစီ ၆ ရာစကတည္းက ေအဒီ ၁၈ ရာစုအထိ ၾကာတယ္။ ေမာရိယ ဧကရာဇ္ Ashoka (272–232 BC) အာေသာကမင္းၾကီးကေန ဗုဒၶဘာသာကို ျပန္လည္ထြန္းကားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေတာ္မူခဲ့တယ္။

ေအဒီ ၄ နဲ႔ ၅ ၾကား Gupta ဂုပတားဘုရင္က ဟင္ဒူဘာသာကို ထြန္းကားေအာင္လုပ္တယ္။ ေအဒီ ၁၂ ရာစုထဲမွာေတာ့ Muhammad Bakhtiyar Khilji မိုဟာမက္ဘုရင္က သိမ္းယူတယ္။ ၁၇၆၄ မွာ အဂၤလိပ္ကသိမ္းတယ္။ ၁၉၄၇ မွာ အိႏၵိယ လြတ္လပ္ေရးရတယ္။

Bodh Gaya ဗုဒၡဂါယာအသံထြက္နည္း https://www.pronounceitright.com/pronunciation/bodh-gaya-7404

ဗုဒ္ဂါးယာလို႔ သံထြက္တယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

၂၁-၁ဝ-၂ဝ၁၈