Tuesday, January 21, 2020

Piles Q and A လိပ္ေခါင္းေရာဂါ အေမး-အေျဖမ်ား

(ကန္ေတာ့)

လိပ္ေခါင္းေရာဂါကေန ဝမ္းခ်ဳပ္ရင္ ညွစ္ရရင္ ေသြးထြက္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဝမ္းမခ်ဳပ္ေစတဲ့ အစားအစာစားပါ။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ အဆင္မသင့္ရင္ လိပ္ေခါင္းမွာေသြးျပန္ေၾကာပိတ္လို႔ ရုတ္တရက္ အတင္းနာျပီး၊ မထိုင္ႏိုင္ ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ခ်က္ခ်င္းေသြးေၾကာပိတ္ေနတာကိုခြဲရမယ္။ စိုးရိမ္စရာမလိုပါ။ ျပင္ပလူနာအျဖစ္ေတာင္မွ ခြဲေပးလို႔ ရတတ္တယ္။ ထြက္ေနတဲ့လိပ္ေခါင္းက ျပန္မဝင္တာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ကုိယ့္လက္နဲ႔ကိုယ္ ျပန္သြင္းရင္ ရမွာျဖစ္ေပမဲ့ အမႈမဲ့အမွတ္မဲ့ ေနသူေတြမွာထြက္ေနတဲ့ လိပ္ေခါင္းကေရာင္လာလို႔ ျပန္သြင္းမရ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ျဖစ္ရင္ လိပ္ေခါင္းကို ဆားခါးမံႈ႔ကိုအဆီ (ပါရာဖင္ဆီ) တခုခုဆြတ္ထားတဲ့ ပတၴီး၊ အဝတ္စမွာတင္ျပီးလိပ္ေခါင္းေပၚ ကပ္ထားေပးရင္ အေရာင္က်ျပီး၊ ျပန္သြင္းလို႔ ရလာမယ္။ ဝမ္းသြားတဲ့အခါ နာတာ။

ဝမ္းေပ်ာ့ေအာင္စားရမဲ့ အမ်ဥ္မ်ားအစာေခၚတဲ့ အစားအစာေတြကအၾကမ္းဖ်င္းေျပာရရင္ အသီးအရြက္-အသီးအႏွံေတြ အကုန္လံုးလိုလိုပါ။ သခြါးသီး၊ ပဲသီး၊ ရံုးပတီးသီး၊ မံုလာ ျဖဴ-နီ-စိမ္း၊ အာလူး၊ ေျပာင္းဖူး၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခရမ္းသီး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ကန္စြန္းဥ၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ သေဘၤာသီး၊ မာလကာသီး၊ စြန္ပလြန္သီး၊ ဘယ္ရီသီး၊ သစ္ေတာ့သီး၊ ကီဝီသီး၊ စပ်စ္သီး၊ ပန္းသီး၊ ေနၾကာေစ့၊ ေျမပဲဆံ၊ အံုးသီးဆံ၊ ငွက္ေျပာသီး၊ လိမ္ေမာ္သီး။

လိပ္ေခါင္းကေနေသြးထြက္ရင္ ေသြးတိတ္ေဆးေတြက သိပ္မထိေရာက္ပါ။ ေသြးထြက္တာ ၾကာၾကာျဖစ္လို႔ ေသြးအား နည္းေနမယ္။ အသားအေရ ျဖဴေရာ္ေရာ္ ျဖစ္ေနတာနဲ႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္းသိႏိုင္တယ္။ ေသြးအားေကာင္းေဆး သံဓါတ္ေဆး ေသာက္ပါ။ သံဓါတ္ကဝမ္းခ်ဳပ္တတ္တယ္။ ဟင္းႏုႏြယ္ရြက္၊ ကန္ဇြန္းရြက္၊ ဒယ္အိုး-ဟင္းအိုးမွာခ်က္-ျပဳတ္-ေၾကာ္တဲ့အခါ အမည္းေရာင္အရည္ထြက္တဲ့ အသီးအရြက္တိုင္းသံဓါတ္တာမို႔ ေရြးစားပါ။ ခါးရမ္းသီး၊ ေဘာက္ရြက္။ အမဲ-ဝက္-ၾကက္အသည္းက ေသြးအားေကာင္းေစတယ္။ ဝမ္းသြားတဲ့အခါ နာတာျဖစ္ရင္ လိပ္ေခါင္း ထည့္ေဆး တခုခုကို ဝမ္းမသြားခင္ထည့္ေပးလို႔ရတယ္။ ေဆးေတာင့္လဲလာတယ္ ခရင္မ္လည္းလာတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေခ်ာဆီသေဘာျဖစ္ျပီး၊ တခ်ို႕ကထံုေဆးသေဘာျဖစ္တယ္။

လိပ္ေခါင္းကို ေဆးနဲ႔ကုတယ္ဆိုတာခံစားေနရတာေတြ သက္သာေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။
• ေရေႏြးထဲမွာ ၁ဝ မိနစ္ၾကာထိုင္ပါ။ ထပ္ထိုင္ႏိုင္ေလေကာင္းေလ။
• ေရာင္ေနရင္ ေရခဲကပ္ေပးပါ။
• ခ်ည္ထည္အတြင္းခံကိုသာ ခပ္ေခ်ာင္ေခ်ာင္ ဝတ္ဆင္ပါ။
• ဝမ္းသြားျပီးတိုင္းစအိုကိုစိုေနတဲ့အဝတ္၊ တရွဴးနဲ႔ သန္႔ရွင္းပါ။ ေရသံုးတာအေကာင္းဆံုးပါ။
• နာေနရင္ Acetaminophen or Aspirin ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးေသာက္ပါ။ အစာနဲ႔ ေဆးနီးပါေစ။
• လိပ္ေခါင္းထည့္ေဆးတမ်ိဳးမ်ိဳးထည့္ပါ။ Hydrocortisone ဆိုတဲ့ (ေကာ္တီဇံုး) ပါတတ္တယ္။ သတိထားဘို႔ကနာတာ၊ ေရာင္တာ၊ ယားတာေတြ ယာယီသက္သာေစဘို႔သာျဖစ္တယ္။ ေဆးနာမယ္တခ်ိဳ႕ကေတာ့ -
- Proctosedyl ointment
- Homeopathic Hemorrhoid Relief ointment
- Anusol HC Ointment
- Avenoc Ointment
- Hemorrhoidal Ointment
- Heel/BHI - Hemorrhoid Relief Ointment 50g
- Hemmorex Ointment 1oz
- Avenoc' Ointment
- Medline Hemorrhoid Relief Ointment - 2 Oz Tube

အတြင္းလိပ္ေခါင္းကုသနည္းမ်ား
1. Rubber Band Ligation သားေရကြင္းနည္း၊
2. Injection Sclerotherapyထိုးေဆးနည္း၊
3. Infrared Photocoagulation အနီေအာက္ေရာင္ျခည္နည္း၊
4. Laser Coagulation ေလဆာနည္း၊
5. Hemorrhoidectomyခြဲစိတ္နည္း၊

အျပင္လိပ္ေခါင္းကုသနည္းမ်ား
1. Infrared Photocoagulation အနီေအာက္ေရာင္ျခည္နည္း၊
2. Laser Coagulation ေလဆာနည္း၊
3. Hemorrhoidectomyခြဲစိတ္နည္း၊

ျပန္သြင္းမရတဲ့ လိပ္ေခါင္းအတြက္ ခြဲစိတ္နည္းကအေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ အျပင္လိပ္ေခါင္မွာ ရုတ္တရက္ ေသြးျပန္ေၾကာပိတ္လို႔ အတင္းနာရင္ ခြဲစိတ္နည္းခ်က္ခ်င္းလုပ္တာေကာင္းတယ္။

မိမိဖါသာဂရုစိုက္နည္း
• လိပ္ေခါင္းအေတာ္မ်ားမ်ားကသူ႔ဖါသာသူ ၁-၂ ပါတ္အတြင္းသက္သာလာ ႏိုင္တယ္။
• ဖိုင္ဘာမ်ားအစားအစာေတြ စားပါ။
• ေရတေန႔ ၈ ခြက္ေသာက္ပါ။
• ကိုယ္လက္လႈတ္ရွားမႈ ပိုလုပ္ပါ။
• ဝမ္းမာေနရင္ ဝမ္းလြယ္မဲ့ အစားအစာေတြ စားပါ။ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္၊ သေဘၤာသီးမွည့္၊ ကန္စြန္းရြက္၊ Milk of Magnesia ဇြန္းၾကီး ၂ ဇြန္းအိပ္ရာဝင္ေသာက္ပါ။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ မ်ားေနရင္ ေလွ်ာ့ခ်ပါ။
• အလုပ္မအားလို႔ ဝမ္းသြားမွာကိုထိန္းထာတာမ်ိဳးမလုပ္ပါနဲ႔။
• တကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး၊ စအိုတဝိႈက္ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ပါ။

လိပ္ေခါင္းကေန ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ႏိုင္တာေတြ
- Skin tags စအုိဝမွာ အေရျပားအသီးေလးျဖစ္မယ္။ ၾကီးလာမယ္။ က်ယ္လာမယ္။
- Ischaemia, thrombosis လိပ္ေခါင္းထဲက ေသြးေၾကာေလးေတြပိတ္မယ္။ gangrene ေသြးမရလို႔ တရွဴးေသတာ ျဖစ္မယ္။
- Perianal sepsis စအိုေဘးေနရာ ရင္းေရာင္နာမယ္။
- Severe or persistent bleeding ေသြးယိုေနတာၾကာမယ္။ anaemia ၾကာရင္ ေသြးအားနည္းမယ္။
- Thrombosed external haemorrhoids may ulcerate အျပင္လိပ္ေခါင္းက ေသြးေၾကာပိတ္ရာကေန အနာျဖစ္မယ္။

အစိုးရိမ္မၾကီးပါနဲ႔။ ခႏၶာကိုယ္ အဝမလြန္ေစနဲ႔။ အေနအထိုင္ ဂရုစိုက္ပါ။ ၾကမ္းျပင္မွာ ေဆာင့္ေၾကာင့္ မထုိင္ပါနဲ႔။ ဖင္ထိုင္ခံုလိုခံုအနိမ့္ကိုမသံုးပါနဲ႔။ ေခ်ာင္းဆိုးတာ၊ ႏွာေျခတာလုပ္ရတိုင္း၊ စအိုေနရာကို စိတ္ကေနထိန္းထားပါ။ အေလးအပင္မတာ၊ အထိုင္အထ လုပ္တာမွာလဲ ထိန္းျပီးမွလုပ္ပါ။ အိမ္သာကို ေဆာင့္ေၾကာင့္ ထိုင္ရတာမ်ိဳးကိုမသံုးပါနဲ႔။ အဂၤလိပ္ပံုစံဆိုတာမ်ိဳးသာသံုးပါ။ ခါးကို ၉ဝ ဒီဂရီထိုင္လို႔ရတာမ်ိဳး။ ဝမ္းသြားျပီးတိုင္းစကၠဴ၊ တရွဴးအစား၊ ေရကိုသာသုံးပါ။ ဝမ္းကိုဂရုစိုက္ပါ။ ေရေႏြးထိုင္နည္းလုပ္ပါ။ မျဖစ္လွမွသာခြဲဘို႔ စဥ္းစားပါ။

1. Piles Q and A လိပ္ေခါင္းေရာဂါ အေမး-အေျဖမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/piles-and-pregnancy.html
2. Piles and Pregnancy ကိုယ္ဝန္နဲ႔ လိပ္ေခါင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/piles-q-and.html
3. Sitz bath ေရေႏြးထိုင္နည္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/sitz-bath.html
4. Piles (Hemorrhoids) Treatment လိပ္ေခါင္းကုနည္းမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/piles-hemorrhoids-treatment.html
5. Daflon 500 mg လိပ္ေခါင္းေဆး https://doctortintswe.blogspot.com/2019/04/daflon-500-mg.html


Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

တဦးလွ်င္

မႏၲေလး စာအုပ္လမ္း စာေပအလွဴ တဦးလွ်င္ (၁) အုပ္ႏႈန္း အခမဲ့ရယူႏိုင္ပါသည္။ ေရႊခ်ထားဖို႔ေကာင္းတဲ့ ေစတနာ။ စိန္စီထားသင့္တဲ့ သတ္ပံုမွန္လက္ေရးစာ...