ဝတီ စံ လြန္း ယြန္း သြန္း
၂။ ဆရာရွင့္ သမီးေလးနာမည္ကို ႕႕႕ ဝတီ ႕႕႕ လို႔ေပးထားပါတယ္ရွင့္။ ဝတီဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ေလး သိခ်င္ပါတယ္ရွင့္။
ကြ်န္ေတာ္သိသေလာက္ ဝတီဆိုတာ ျမန္မာလိုေရာ ပါဠိမွာပါ မေတြ႔ေသးပါ။ သိတဲ့သူမ်ားက ျဖည့္စြက္ေပးေစလိုပါတယ္။ အလြန္တရာ ေခ်ာေမာလွပလြန္းတဲ့ ပဘာဝတီမင္းသမီး အမည္ရွိတယ္။ သာမာဝတီမိဖုရားလည္း ရွိတယ္။ ဝတီကို အဲတာကေနယူသံုးၾကသလား ထင္မိတယ္။ ဧရာဝတီ၊ သလႅာဝတီ၊ ဒု႒ဝတီ၊ ျမစ္အမည္ေတြလည္းရွိတယ္။
ေကာသလမင္းကို ဘုရားေဟာၾကားခဲ့တာမွာ သီလဝတီဆိုတာ အက်င့္သီလ ဣေျႏၵသိကၡာရွိျခင္းလို႔ ပါရွိတယ္။
ဝတီအသံထြက္နဲ႔ တျခားဘာသာစကားေတြမွာလည္းရွိတယ္။ အဓိပၸါယ္အမ်ိဳးမ်ိဳး။ ျမန္မာဘာသာစကားနဲ႔ အေတာ္ ကြဲလြဲတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေယာက္်ားအမည္။ တခ်ိဳ႕က သူပုန္။ ပဘာဝတီက မင္းကုသဇာတ္ထဲက ျဖစ္တယ္။ အသားအေရ ဝင္းဝါစိုေျပလို႔ ခုနစ္ေဆာင္တိုက္ခန္းမွာ မီးမထြန္းပဲ လင္းတယ္လို႔ စာဖြဲ႔တယ္။ ပပဝတီလို႔ ေရးေနၾကတယ္။ မင္းကုသနဲ႔ မယ္ပဘာလို႔ ဇာတ္ပြဲေတြမွာ သံုးပါတယ္။
ကြန္မင့္မ်ား
၁။ ၀တီက လံုးခ်င္းပါဠိေ၀ါဟာရ ျဖစ္ပံုမရပါဘူး။ ျမစ္၊ ၿမိဳ႕၊ လူ စသည္တို႔နဲ႔တြဲဖက္သံုးရတဲ့ စကားလံုးေနမွာပါ။ အစိရ၀တီျမစ္၊ သလႅာ၀တီျမစ္၊ ေဘာဂ၀တီနဂါးျပည္၊ ဟံသာ၀တီျပည္၊ ယု၀တီ (လံုမ)၊ စသည္။
၂။ ေကတုမတိေတာင္ငူၿမိဳ႕ဟာၿမိဳ႕ငယ္ ေလးတိကိုးတည္နဲ႔မင္းႀကိးညိဳ ဘုရင္ကတည္ေဆာက္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ တိကိုးတည္က ေဝ႒ဳဝတိ။ ဓညဝတိ။ ေအာင္ခ်ာဝတိ။ ဒြါရာဝတိ။ အာသာဝတိ။ ေဇယ်ဝတိ။ ေသလာဝတိ။ ဖိလာဝတိ။ ေကတုမတိ။ ဝတိေပါတဲ့ၿမိဳ႕ပါ။
၃။ ပါဠိစာေပမွာ ဒကာႀကီးေျပာတဲ႔အသုံးေတြအျပင္ ကုကၠဳဋဝတီနဂရ= ကုကၠဳဋဝတီၿမိဳ႕။ ကုလဝတီ= အမ်ဳိးေကာင္းမိန္းမ။ ကုသဝတီရာဇဓာနီ = ကုသဝတီမင္းေနျပည္ေတာ္။ ကုသာဝတီရာဇကုလ = ကုသာဝတီမင္းမ်ဳိးမင္းႏြယ္။ ဂဗၻဝတီ = ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အဲဒီလိုအသုံးေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။
၄။ ဝါးက ေမြးတဲ့ ေဝဠဳဝတီ ဆိုတာကေရာ ဆရာ။
ယြန္း
ယြန္း = တိမ္းေစာင္း၊ သြား
ယြန္းဆက္ (ဗိသုကာသံုး)
ယြန္းထည္
ယြန္းေပါင္ပုရပုိက္
ေျမာက္ဘက္ယြန္းယြန္း
ယြန္း (ရွမ္း) အကၡရာ
ရာေဇာဝါဒက်မ္းတြင္ ပဲ၊ ထိမ္၊ တဥ္း၊ ေတာ့၊ ရန္၊ ပု၊ ေမာ့၊ မွတ္ေလာ့ ပြတ္ခ်ီယြန္းလို႔ ဖြဲ႔ဆိုထားတယ္။
လြန္း
လြန္း (ရက္ကန္းသံုး)
လြန္း (အလြန္)
လြန္းႀကိဳး
လြန္းပုဆိုး
လြန္းၾကင္ငွက္
လြန္းၾကင္ေလွ
လြန္းျပန္စက္ရက္ကန္း
လြန္းျပန္ယာဥ္
လြန္းျပန္လက္ခ်ိတ္ပုဆိုး
လြန္လြန္းတယ္
စံ
စံကားစိမ္းပင္
စံကားပင္
စံခန္း
စံခ်ိန္မီ
စံငွားခြန္
စံစားခံစား
စံစားသည္
စံတင္ေလာက္သည္
စံတည္
စံနစ္
စံနည္း
စံနမူနာ
စံပ
စံပယ္
စံပယ္တင္မွဲ႔
စံပယ္ထပ္အမုိး
စံပယ္ပင္
စံပယ္ပန္း
စံပယ္ေတာ္မူသည္
စံမီ
စံျပ
စံျမန္း
စံေက်ာင္း
စံေတာ္ခ်ိန္
စံေရြး
စံႏႈန္း
စိုးစံေတာ္မူသည္
ထံုးစံရွိသည္
နတ္ရြာစံသည္
ပံုစံ
ရႊင္ေပ်ာ္စံ
ေပ်ာ္စံသည္
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Comments
Post a Comment