Buddha Day ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔
ဒီႏွစ္ ေမလ (၂၁) ရက္မွာက်ေရာက္တဲ့ ကဆုန္ုလျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တိုင္းရဲ႕ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ျဖစ္လို႔ (ဆု၊ ဖြား၊ ပြင့္၊ စံ) လို႔ မွတ္သားထားၾကတယ္။
ဆု = ေဂါတမဗုဒၶအေလာင္းဟာ သုေမဓာရွင္ရေသ့ဘဝက ဒီပကၤရာဗုဒၶေျခေတာ္ရင္းမွာ ဆုပန္ခဲ့တယ္။
ဖြား = ဘုရားေလာင္းဟာ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခု၊ ကဆုန္လၿပည့္၊ ေသာႀကာေန႔၊ လုမၺိနီအင္ႀကင္းေတာမွာ ဖြားၿမင္ေတာ္မူခဲ့တယ္။
ပြင့္ = ဘုရားေလာင္းဟာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁ဝ၃ ခု၊ ကဆုန္လၿပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ သဗၺညဳဗုဒၶအၿဖစ္ေရာက္ေတာ္မူခဲ့တယ္။
စံ = ေဂါတမဗုဒၶဟာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု၊ ကဆုန္လၿပည့္ အဂၤါေန႔မွာ ကုသိနာရုံဥယ်ာဥ္ေတာ္မွာ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္ မူခဲ့တယ္။
ကဆုန္လကို ပါဠိလို Vesākha ဝိသာခါလို႔ေခၚတယ္။ (ဆန္းစခရစ္) သသၤကရုိက္ (သကၠတ) လို Vaiśākha ေခၚတယ္။ ကဆုန္လဘြဲ႔ကို ဖိုးသူေတာ္ဦးမင္းက စပ္ဆိုထားပါတယ္။ စကားဝါငုံသင္းလို႔ ၾကယ္မင္းတဲ့ ဝိသာခါ၊ တိမ္ေဗြမွာ ေရာင္ျခည္႐ႊမ္း၊ ထြန္းတဲ့ခ်ိန္ခါ၊ စံုကႏာၱေဟမာၿမိဳင္ထဲ၊ ေ႐ႊေက်းပ်ံသင္လို႔၊ စံေပ်ာ္႐ႊင္ သည္ဟိုကူးလို႔ငယ္၊ ျမဴးၾကစၿမဲ။
ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကို အဂၤလိပ္လို Buddha Purnima နဲ႔ Buddha Day လို႔ေခၚတယ္။ ၁၉၅ဝ က သီရိလကၤာမွာက်င္းပတဲ့ ကမာၻ႔ဗုဒၶဘာသာညီလာခံကေန ဗုဒၶေန႔အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယ၊ တရုပ္၊ နီေပါ၊ သီရိလကၤာ၊ ကေမာၻဒီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဗီယက္နမ္၊ မေလးရွား၊ လာအိုနဲ႔ စကၤာပူႏိုင္ငံေတြမွာ ၂၁-၅-၂ဝ၁၆ ေန႔မွာ ဗုဒၶေန႔အျဖစ္ က်င္းပမွာျဖစ္ျပီး ထိုင္းမွာေတာ့ ၂ဝ-၅-၂ဝ၁၆ ေန႔မွာက်င္းပမယ္။
၁၉၅၄ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္မွာက်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္၊ ၁၉၅၆ နီေပါမွာက်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္၊ ၁၉၆၁ ဖႏြမ္းပင္မွာ က်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္၊ ၁၉၇၆ ထိုင္းမွာက်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္ေတြကေန ဗုဒၶေန႔သတ္မွတ္မႈကို ခိုင္မာေစခဲ့တယ္။ ကုလသမဂၢကေန ၁၃-၁၂-၁၉၉၉ ေန႔အစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၇၄ နဲ႔ Vesak Universal Holiday လို႔သတ္မွတ္ေပးခဲ့တယ္။ Wesak လို႔လည္း ေရးတာေတြ႔ရတယ္။
လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီးေရးသားခဲ့တဲ့ လကၤာတခ်ိဳ႕ကို အခုထိအလြတ္ရပါေသးတယ္။ သေႏၶယူခါ၊ ဆယ္လၾကာေသာ္၊ မဟာသကၠရာဇ္၊ ေျခာက္ဆယ့္ရွစ္ႀကံဳ၊ ကဆုန္လျပည့္၊ ေသာၾကာေန႔ဝယ္၊ ခ်မ္းေျမ့စံုစီ၊ လုမၺိနီ၌၊ မဟီလႈိက္ဆူ။ ဖြားေတာ္မူသည္၊ နတ္လူေအာင္ၿမိဳ႕ လမ္းပါကုိ။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၃-၅-၂ဝ၁၆
ဆု = ေဂါတမဗုဒၶအေလာင္းဟာ သုေမဓာရွင္ရေသ့ဘဝက ဒီပကၤရာဗုဒၶေျခေတာ္ရင္းမွာ ဆုပန္ခဲ့တယ္။
ဖြား = ဘုရားေလာင္းဟာ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခု၊ ကဆုန္လၿပည့္၊ ေသာႀကာေန႔၊ လုမၺိနီအင္ႀကင္းေတာမွာ ဖြားၿမင္ေတာ္မူခဲ့တယ္။
ပြင့္ = ဘုရားေလာင္းဟာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁ဝ၃ ခု၊ ကဆုန္လၿပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ သဗၺညဳဗုဒၶအၿဖစ္ေရာက္ေတာ္မူခဲ့တယ္။
စံ = ေဂါတမဗုဒၶဟာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု၊ ကဆုန္လၿပည့္ အဂၤါေန႔မွာ ကုသိနာရုံဥယ်ာဥ္ေတာ္မွာ ပရိနိဗၺာန္စံေတာ္ မူခဲ့တယ္။
ကဆုန္လကို ပါဠိလို Vesākha ဝိသာခါလို႔ေခၚတယ္။ (ဆန္းစခရစ္) သသၤကရုိက္ (သကၠတ) လို Vaiśākha ေခၚတယ္။ ကဆုန္လဘြဲ႔ကို ဖိုးသူေတာ္ဦးမင္းက စပ္ဆိုထားပါတယ္။ စကားဝါငုံသင္းလို႔ ၾကယ္မင္းတဲ့ ဝိသာခါ၊ တိမ္ေဗြမွာ ေရာင္ျခည္႐ႊမ္း၊ ထြန္းတဲ့ခ်ိန္ခါ၊ စံုကႏာၱေဟမာၿမိဳင္ထဲ၊ ေ႐ႊေက်းပ်ံသင္လို႔၊ စံေပ်ာ္႐ႊင္ သည္ဟိုကူးလို႔ငယ္၊ ျမဴးၾကစၿမဲ။
ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကို အဂၤလိပ္လို Buddha Purnima နဲ႔ Buddha Day လို႔ေခၚတယ္။ ၁၉၅ဝ က သီရိလကၤာမွာက်င္းပတဲ့ ကမာၻ႔ဗုဒၶဘာသာညီလာခံကေန ဗုဒၶေန႔အျဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ အိႏၵိယ၊ တရုပ္၊ နီေပါ၊ သီရိလကၤာ၊ ကေမာၻဒီးယား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဗီယက္နမ္၊ မေလးရွား၊ လာအိုနဲ႔ စကၤာပူႏိုင္ငံေတြမွာ ၂၁-၅-၂ဝ၁၆ ေန႔မွာ ဗုဒၶေန႔အျဖစ္ က်င္းပမွာျဖစ္ျပီး ထိုင္းမွာေတာ့ ၂ဝ-၅-၂ဝ၁၆ ေန႔မွာက်င္းပမယ္။
၁၉၅၄ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္မွာက်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္၊ ၁၉၅၆ နီေပါမွာက်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္၊ ၁၉၆၁ ဖႏြမ္းပင္မွာ က်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္၊ ၁၉၇၆ ထိုင္းမွာက်င္းပတဲ့ကြန္ဖရင့္ေတြကေန ဗုဒၶေန႔သတ္မွတ္မႈကို ခိုင္မာေစခဲ့တယ္။ ကုလသမဂၢကေန ၁၃-၁၂-၁၉၉၉ ေန႔အစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၇၄ နဲ႔ Vesak Universal Holiday လို႔သတ္မွတ္ေပးခဲ့တယ္။ Wesak လို႔လည္း ေရးတာေတြ႔ရတယ္။
လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီးေရးသားခဲ့တဲ့ လကၤာတခ်ိဳ႕ကို အခုထိအလြတ္ရပါေသးတယ္။ သေႏၶယူခါ၊ ဆယ္လၾကာေသာ္၊ မဟာသကၠရာဇ္၊ ေျခာက္ဆယ့္ရွစ္ႀကံဳ၊ ကဆုန္လျပည့္၊ ေသာၾကာေန႔ဝယ္၊ ခ်မ္းေျမ့စံုစီ၊ လုမၺိနီ၌၊ မဟီလႈိက္ဆူ။ ဖြားေတာ္မူသည္၊ နတ္လူေအာင္ၿမိဳ႕ လမ္းပါကုိ။
ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၃-၅-၂ဝ၁၆

Comments
Post a Comment