Wednesday, September 27, 2017

Cervicitis သားအိမ္ဝ ေရာင္ျခင္း

(ကန္ေတာ့ပါ)

ဆရာရွင့္ က်မအသက္ ၂၄ ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္က်တာ ၄ ႏွစ္ပါ။ သားအိမ္ေခါင္ကင္ဆာ ရွိမရွိ စစ္ထားတာ အေျဖလႊာကို OG နဲ႔ တပတ္ေနမွျပရပါမယ္ရွင္။ သားအိမ္ေခါင္ကင္ဆာ ရွိမရွိ အရမ္းသိခ်င္ေနလို႔ တရုိတေမး ျမန္းပါတယ္ဆရာရွင့္။
ေက်းဇူးျပဳျပီး ျပန္လည္ေျဖၾကားေပးပါေနာ္။ အေဝးနယ္က ကိုယ္ဝန္ၾကီးနဲ႔မို႔ပါဆရာ။ (သားအိမ္ဝကင္ဆာစစ္ေဆး = ေရာင္ရမ္းျဖစ္စဥ္ရွိ။ ကင္ဆာမရွိ။ ေဆးကုရင္ ရက္ပိုင္းနဲ႔ ေပ်ာက္မယ္။ သားအိမ္ဝေရာင္ျခင္းစာ ဘေလာ့မွာ ဖတ္ႏိုင္။)

၂။ ကြ်န္မ ဆရာေဆးအေၾကာင္းေတြပတ္သက္ျပီး တင္တာေလးေတြ ေတြ႔လို႔ အကူညီေတာင္းမိတာပါ။ OG ကေတာ့ ေျပာဘူးပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္းနဲနဲေရာင္ေနတယ္လို႔ ကြ်န္မ ဆိုးရိမ္မိတာက ခုလိုမ်ိဳးျပည္ေတြလိုဆင္းရင္ သားအိမ္ကင္စာျဖစ္တတ္တယ္လို႔ေျပာၾကိလို႔ပါဆရာ။ (စိုးရိမ္မိတာလို႔ေရးရတယ္။ သားအိမ္ကင္ဆာလို႔ေရးရတယ္။)

၃။ သမီး ဒုုတိယအၾကိမ္ Pap smear test မွာေတာ့ ကင္ဆာျဖစ္ေစတဲ့ ဆဲလ္ေတာ့မေတြ႔ပါဘူး။ သားအိမ္ဝေတာ့ နည္းနည္းေရာင္ေနေသးတယ္လိုု႔ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဆီးစပ္နဲ႔ခါးေအာက္ပိုုင္းေတာ့ကိုုက္ေနပါေသးတယ္။ ဆရာဝန္ကေတာ့ ပိုုးသတ္ေဆးထပ္မေပးေတာ့ပါဘူး ဒါမ်ိဳးက အခ်ိန္ၾကာၾကာ ေရာဂါအျမစ္မျပတ္ဘဲ ကိုုက္ခဲမႈေတြ ျဖစ္တက္ပါသလားရွင့္ သမီးသိခ်င္လိုု႔ပါ။

၄။ ကၽြန္မက အသက္ ၂၇ ႏွစ္ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္က ကၽြန္မ သားအိမ္ေခါင္းခၽြဲေမွး test လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဖုေလးေတြ ေပါက္ေနလို႔ပါ။ result ကေတာ့ abnormal cell clear ပါတဲ့။ ညဖက္ထဲ့ေဆးေလး ထည့္ပါတယ္။ အဖုေလးေတြကေတာ့ အရွင္းမေပ်ာက္ပါဘူး။ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးပါပဲ။ ေပ်ာက္လိုက္ တခါတေလ အဖုအႀကီးႀကီးေတြ ျပန္ျဖစ္ေနလိုက္နဲ႔ပါပဲ။ သမီး စိတ္အရမ္းညစ္ပါတယ္။ အခု ေမလေရာက္မွ တစ္ႏွစ္ျပည့္မွာပါ။ OG က တစ္ႏွစ္ျပည့္မွ ျပန္စစ္ပါလို႔ေျပာပါတယ္။ တကယ္လို႔ အခု သမီးမွာ ကုိယ္ဝန္ရွိေနခဲ့ရင္ စစ္လို႔ရပါေသးလားဆရာ။ ေရာဂါေရာ ဘယ္လိုကုလို႔ ရပါသလဲဆရာ။ ေရာဂါရွိေနခဲ့ရင္ ကေလးကိုထိခိုက္ႏိုင္လားဆရာ။ အဲဒီအဖုေလးေတြက ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲဆိုတာ OG က ေသခ်ာ မေျပာပါဘူးဆရာ။ အိမ္ေထာင္သက္က ငါးႏွစ္ပါ။

၅။ Cervicitis ဆိုတာ ေရာဂါလား၊ ဘာပါလဲ။ ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္ရတယ္ ဆိုတာရယ္ ၿဖစ္ေနတာက ေရာဂါဆို ဘယ္လို ကုသရတယ္၊ ဘာေတြ ေရွာင္လို႔ ဘယ္လိုေနရတယ္၊ က်န္းမာေရးပညာေပး ေၿပာၿပရွင္းၿပေပးပါ။

၆။ ကန္ေတာ့ပါ ဆရာ႐ွင့္။ ကြၽန္မအသက္က ၁၈ ႏွစ္၊ အပ်ိဳပါ။ ဓမၼတာလာတာမမွန္တာ ၃ ႏွစ္ေလာက္႐ွိပါျပီ။ ၃ လတခါ ၂လ တခါမွ ေပၚပၚတယ္။ တခါေပၚရင္ ၇ ရက္ေလာက္ၾကာပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ျပတာလည္း တႏွစ္ေလာက္႐ွိပါျပီ မေပ်ာက္ပါဘူး။ ေဆးထိုးေဆးေသာက္ရင္ေတာ့ တလတခါပံုမွန္လာပါတယ္။ ေဆးျပတ္သြားရင္ မမွန္ေတာ့ျပန္ဘူး။ အဲ့ဒါနဲ႔ ေဆးစစ္တာ အေျဖက mild inflammatory smear လို႔ ေျပာထားလို႔ပါဆရာ။ သားအိမ္ဝမွာလည္း အနီစက္ေလးေတြ ႐ွိတယ္လို႔ ဆရာဝန္ကေျပာပါတယ္။ စိုးရိမ္ရလားသိခ်င္ပါတယ္ဆရာ။ (အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးစာဖတ္ပါ။)

၇။ ဆရာမဂၤလာပါ႐ွင့္။ ကြၽန္မအသက္က ၂၉ ႏွစ္ အပ်ိဳပါ။ ရာသီလာတိုင္း အျမဲလိုလို ပထမရက္ေတြမွာ ခါးကိုက္တယ္။ ဆီးစပ္ကနာတယ္။ မီးယပ္အျဖဴလဲ အျမဲလိုလိုနည္းနည္းဆင္းလိုက္ မ်ားမ်ားဆင္းလိုက္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဘာေဆး ေသာက္ရမလဲေျပာျပေပးပါ။ ဖီလီေမာသားအိမ္ေဆးအေၾကာင္းလဲသိခ်င္ပါတယ္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ (ဖီလီေမာ သားအိမ္ေဆးဆိုတာ ေၾကာ္ျငာေဆးသာျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးစာဖတ္ပါ။)

Cervicitis ဆိုတာ သားအိမ္အဝေရာင္တဲ့ေရာဂါျဖစ္တယ္။ အျဖစ္မ်ားတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတဝက္ေလာက္ တသက္မွာတခါ ျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ ျဖစ္ေနမွန္း မသိၾကတာလဲ မနည္းဘူး။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေရာင္ရာကေန ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အသက္ ငယ္ငယ္နဲ႔ ဖို-မဆက္ဆံတာ၊ လိင္ဆက္ဆံနည္း ဆန္းျပားတာ၊ (ကြန္ဒြမ္) မပါဘဲ ဆက္ဆံတာ၊ အရင္က လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္ဘူးတာ၊ လိင္ဆက္ဆံဘက္ အေဖၚမ်ားတာေတြက ဒီေရာဂါ ပိုျဖစ္ေစပါတယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြထဲက ဂႏိုရီးယား၊ (ကယ္လ္မီဒီယား)၊ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္)၊ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)၊ လိင္လမ္း ေရယံုေတြကေန ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ HPV လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ကေန အဲလိုျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ဆိုေပမဲ့ Mayo Clinic ကေတာ့ သက္ေသမရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

ေရာဂါပိုး မဟုတ္ေပမဲ့ -
• ေမြးလမ္းေဆးေၾကာင္းသံုး ေဆးရည္ေတြ၊
• ရာသီလာစဥ္သံုးတဲ့ ပစၥည္းေတြ၊
• ကိုယ္ဝန္တား ပစၥည္းေတြ ေဆးေတြ၊
• သုတ္ပိုးသတ္ေဆး၊ (ကြန္ဒြမ္) ေတြနဲ႔ မတည့္သူေတြမွာလဲ ပိုးဝင္တာ ပိုလြယ္ေစတယ္။
• စစ္ေဆးရာမွာသံုးတဲ့ ခြဲစိတ္ကရိယာေတြကေနလဲ ပိုးမသန္႔ရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• တခ်ိဳ႕မွာ ဘာလို႔ျဖစ္သလဲ ရွာမေတြ႔တတ္ပါ။

သားအိမ္ဝေရာင္တယ္ဆိုတာနဲ႔ အရင္ဆံုးသိလာမဲ့ လကၡဏာကေတာ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန တခုခုဆင္းတာ ျဖစ္တယ္။ အျဖဴေရာင္၊ အဝါေရာင္၊ မီးခိုးေရာင္ စတဲ့ အေရာင္ေတြလဲ ဆင္းႏိုင္တယ္။ ရာသီဆင္းအျပီး ပိုသိသာတယ္။ ယားမယ္၊ အေနရခက္မယ္၊ ဆက္ဆံရင္ နာမယ္၊ ၾကားရက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ဆက္ဆံေနစဥ္ျဖစ္ျဖစ္ ေသြးဆင္းမယ္၊ ဆီးပူ-ဆီးေအာင့္မယ္၊ ခါးျဖစ္ျဖစ္ ဆီးစပ္ျဖစ္ျဖစ္ နာမယ္။ ဆိုးတဲ့အဆင့္ ျဖစ္လာရင္ အနံ႔ဆိုးဝါးတာေတြ ဆင္းမယ္။ ဒိေနာက္ ကိုယ္ပူလာမယ္၊ ပ်ိဳ႕ျခင္လာမယ္။

ေရာဂါလို႔ သံသယနဲ႔လာသူကို ေရာဂါရာဇဝင္ ေမးတယ္။ ခံစားေနရာတာအျပင္ လိင္ဆက္ဆံေရး၊ အိမ္ေထာင္ေရး ေမးမယ္။ ေမြးလမ္းစစ္ေဆးမယ္။ ေမြးလမ္းကဆင္းေနတာကို ရယူစစ္ေဆးမယ္။ သားအိမ္အဝကင္ဆာ ဟုတ္-မဟုတ္ကို Pap smear test နည္းနဲ႔ သိႏိုင္တယ္။

1. ကယ္လ္မီးဒီးယားပိုးက ဂႏိုးရီးယားပိုးထက္ပိုျပီး အျဖစ္မ်ားတယ္။
2. နည္းနည္းပါးပါးျဖစ္တတ္တဲ့ ေရယံုနဲ႔ ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္ပိုးေတြကေန သားအိမ္အဝရဲ႕ အေပၚယံလႊာကို ထိခိုက္ေစတယ္။
3. Mycoplasma genitalium, Streptococci A and B ဗက္တီးရီးယားေတြကလည္းျဖစ္ေစတယ္။
4. Cytomegalovirus ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ လကၡဏာမျပတာ မ်ားတယ္။

ပိုးေသေဆးေတြက အေတာ္ႏိုင္ပါတယ္။ STDs လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြဆိုရင္ ဆိုင္ရာ-ႏိုင္ရာ ေဆးေတြ ေပးရမယ္။ ကယ္လ္မီးဒီးယားေၾကာင့္သားအိမ္ဝေရာင္တာကို Doxycycline ေဆးေပးတာ မ်ားတယ္။ ေမြးလမ္းေရယံုဆိုရင္ Acyclovir (Zovirax) ေဆးေပးမယ္။ ၇ ရက္ လိင္မဆက္ဆံပါနဲ႔။ စိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆံမႈျပဳပါ။ ကိုယ့္အေဖၚကိုယ္ သိပါ။ အေဖၚမ်ားတာ မေကာင္းပါ။ ေရာဂါပိုးက ေမြးလမ္းမွာ ေရာဂါစကတည္းက သားအိမ္အထိ မေရာက္ခင္ ေဆးကုပါ။ လွ်ပ္စစ္နည္း၊ ေအးခဲေစနည္းနဲ႔ ေလဆာနည္းေတြနဲ႔လဲ လုပ္ႏိုင္တယ္။ ေဆးနဲ႔မရမွ လုပ္ပါတယ္။ ဒါေတြလုပ္ရင္ ေမြးလမ္းက်ဥ္းတာ ထိခိုက္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ဘာမွ မခံစားရလို႔ မကုဘဲေနရင္ ၾကာေတာ့ -
1. PID ေခၚ တင္ပဆံုတြင္းအဂၤါေတြေရာင္တာ ဆက္ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။
2. ကေလးမရ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
3. သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္ႏိုင္တယ္။
4. ဆီးစပ္ေနရာ တာရွည္ နာေနတတ္တယ္။
5. သူ႔အလိုလို ကိုယ္ဝန္ ပ်က္တတ္တယ္။
6. သားအိမ္အဝ ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
7. ကေလး ေစာေမြးႏိုင္တယ္။
8. ေမြးလာတဲ့ကေလး ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။ ႏူမိုးနီးယား၊ မ်က္စိထိခိုက္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

(ကယ္လ္မီးဒီးယား) ကို ကုသရတာ မခက္ပါ။
• Azithromycin 1 gm တခါတည္းေသာက္ပါ။ ဒါမွမဟုတ္
• Azithromycin 500mg ပဌမေန႔၊ 250mg တေန႔တၾကိမ္နဲ႔ ေနာက္ထပ္ ၃ ရက္၊ ဒါမွမဟုတ္
• Doxycycline 100 mg တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၇-၁၄ ရက္ေသာက္ပါ။
• HIV-positive ျဖစ္ေနသူေတြလဲ အတူတူေပးႏိုင္တယ္။
• Tetracycline 250-500 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၁၄ ရက္၊ Rosaramicin ေဆးေတြကို 95% ေပ်ာက္မယ္။
• Erythromycin 250-500-800 mg တေန႔ ၄ ၾကိမ္၊ ၇ ရက္။ ေဆးေပးတာ ၇၇-၁ဝဝ% ေပ်ာက္တယ္။
• Ofloxacin, Trovafloxacin, Minocycline, Lymecycline, Clarithromycin, Ampicillin, Rifampicin ေဆးေတြ ေပးတာကို တိက်တဲ့ အေထာက္အထား မရွိေသးဘူး။
• Ciprofloxacin ေပးတာ ၆၃-၉၂% ေပ်ာက္တယ္လို႔ သုေတသနတခုကေတြ႔ျပီး ေနာက္တခုက မေတြ႔ရဘူး။
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကို Azithromycin တခါတည္းေပးတာက Erythromycin x 7 days ေပးတာထက္ ပိုေကာင္းတယ္။
• ေဆးေသာက္ေနစဥ္မွာ အတူေနတာကို တပတ္ေရွာင္ေနသင့္ၾကတယ္။

1. Cervicitis သားအိမ္ဝ ေရာင္ျခင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2015/03/cervicitis.html
2. Chlamydia (ကဲလ္မီဒီးယား) အျဖစ္မ်ားဆံုး STD https://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/chlamydia-std.html
3. Chlamydia and Gonorrhea ကဲလ္မီဒီးယား နဲ႔ ဂႏိုးရီးယား https://doctortintswe.blogspot.com/2015/06/chlamydia-and-gonorrhea.html
4. Condom and STDs (ကြန္ဒြမ္) သံုးေပမဲ့ ကူးႏိုင္တဲ့ေရာဂါေတြ https://doctortintswe.blogspot.com/2015/02/condom-and-stds.html
5. Gonorrhea ဂႏိုေရာဂါ https://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/gonorrhea.html
6. HIV Sexual transmission လိင္ကတဆင့္ HIV ကူးစက္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/hiv-sexual-transmission-hiv.html
7. Honeymoon Cystitis ဟန္းနီးမြန္းမွာ ဆီးေအာင့္တာ https://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/honeymoon-cystitis.html
8. KTV-STD လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါတခ်ိဳ႕  https://doctortintswe.blogspot.com/2017/01/ktv-std.html
9. Pelvic Inflammatory Disease PID အမ်ိဳးသမီး တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါမ်ားေရာင္ျခင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2015/07/pelvic-inflammatory-disease-pid.html
10. Personal hygiene for women အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး https://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/personal-hygiene-for-women_19.html
11. STD rates rise dramatically လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ သိသိသာသာျမင့္တက္လာ https://doctortintswe.blogspot.com/2015/11/std-rates-rise-dramatically.html
12. STDs (2) Symptoms လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာ ေရာဂါမ်ား၏ လကၡဏာမ်ား https://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/stds-2-symptoms.html
13. STDs (3) Medicines လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ား လကၡဏာမ်ားႏွင့္ ေဆးနည္းမ်ား https://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/stds-3-medicines.html
14. STDs and Condom ကြန္ဒြမ္ သံုးေပမဲ့ ကူးႏိုင္တဲ့ေရာဂါေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/stds-and-condom_13.html
15. STDs Basic လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားအေျခခံ https://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/stds-basic.html
16. STDs Treatment လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္သည့္ ေရာဂါေဆးမ်ား https://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/stds-4-treatment.html
17. STDs လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါတခ်ိဳ႕ https://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/stds.html
18. Syphilis Tests ဆစ္ဖလစ္ေရာဂါ စမ္းသပ္နည္းမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/syphilis-tests.html
19. Syphilis Treatment ဆစ္ဖလစ္ အတြက္ေဆးမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/syphilis-treatment.html
20. Syphilis ဆစ္ဖလစ္ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/syphilis.html
21. Vaginal Bleeding During Intercourse အတူေနစဥ္ ေသြးထြက္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vaginal-bleeding-during-intercourse.html
22. Vaginal discharge Q and A အျဖဴဆင္းျခင္း အေမး-အေျဖ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vaginal-discharge-q-and.html
23. Vaginal Discharge ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အျဖဴဆင္းျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vaginal-itching.htm
24. Vaginal flora ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွာေနၾကတဲ့ပိုးေတြ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/04/vaginal-flora.html
25. Vaginal infections ေမြးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vaginal-infections.html
26. Vaginal itching မိန္းမကိုယ္ ယားျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vulvovaginitis.html
27. Vaginal odor ဗဂ်ိဳင္းနား အနံ႔ဆိုးေနျခင္း https://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vaginal-odor.html
28. VDRL ကာလသားေရာဂါ စစ္ေဆးနည္းမ်ား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/12/vdrl-tpha.html
29. Vulvovaginitis အမ်ိဳးသမီးအဂၤါ ေရာင္ျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/vaginal-itching.html
30. White discharge အျဖဴဆင္းျခင္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/07/pelvic-inflammatory-disease-pid.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၇-၉-၂ဝ၁၇

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္၏ ေကာင္းကြက္ကိုရွာျခင္း

လုပ္သားျပည္သူႏွင့္ ဦးၾကီးဟု အေခၚခံရသူမ်ား၏ စကားဝိုင္းမွာ ေျပာၾကတယ္။ လုပ္သားျပည္သူ- အဲဒါ ငစိန္နဲ႔ မီးဒုန္းေခတ္ ဦးၾကီး - ဆန္တျပည္ ၆၅ ျပ...