Friday, January 26, 2018

Cassava poisoning ပီေလာပီနံဆိပ္သင့္ျခင္း

ဆရာ ကြၽန္မတို႔ေတာင္ငူမွာ ပီေလာပီနံဥျပဳတ္ျပီး တမိသားစုလံုးစားရာကေန အသက္သံုးႏွစ္ရယ္  ခုႏွစ္ႏွစ္အရြယ္ရယ္္ မိန္းကေလး ၂ ေယာက္ေေသဆုံးၿပီး ငါးႏွစ္အရြယ္ကေလးတဦး ေဆးရံုေရာက္ေနတယ္ဆရာ။ ပီေလာပီနံဥကို စားသင့္ မစားသင့္သိခ်င္ပါတယ္ဆရာ႐ွင့္။ ဆရာ့ကို ႐ိုေသေလးစားစြာ။

ပီေလာပီနံကို Cassava plant လို႔ေခၚတယ္။ ကမာၻမွာ တတိယအမ်ားဆံုး ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ဓါတ္ရေစတဲ့အစားအစာ ျဖစ္တယ္။ ပီေလာပီနံဥ ေခၚ အျမစ္ထဲမွာ စတာ့ခ်္ ေခၚတာထဲမွာ ပရိုတင္း၊ ဓါတ္ဆားေတြနဲ႔ ဗီတာမင္ ေအ + ဘီ + စီ ပါတယ္။

အရြက္စားမိလို႔လည္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ျပဳတ္စားတယ္။ မံ႔ုလုပ္တာထဲထည့္တယ္။ ဥကိုေၾကာ္စားၾကတယ္။ စနစ္မက်ရင္ အဆိပ္ျဖစ္ေစတယ္။

တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြ ဥပမာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ မစားရလို႔ တားျမစ္ခ်က္ ထုတ္ထားတယ္။ သူ႔ထဲမွာပါတဲ့အဆိပ္ဓါတ္ကို Linamarin လင္နာမာရင္ လို႔ ေခၚတယ္။ ဓါတုေဗဒအရ သၾကားနဲ႔ တည္ေဆာက္ပံုဆင္တယ္။ လူ႔ကိုယ္ထဲေရာက္ရင္ ဓါတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ျပီး Cyanide poison စိုင္ယာႏိုက္ အဆိပ္သင့္တာ ျဖစ္ေစျပီး အသက္ေသဆံုးႏိုင္တယ္။ ေဆာရီး။ နည္းနည္းေလးစားတာနဲ႔ ေသတာျမန္တယ္။

ခါးတဲ့အမ်ိဳးအစားမွာ Linamarin အျပင္ Lotaustralin ဓါတ္ပါပါတယ္။ အဆိပ္ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ။ အခြံေအာက္နားမွာ စုေနတယ္။ အသဲ၊ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ ဦးေႏွာက္ေတြကို ထိခိုက္ေစမယ္။

ေဆးသုေတသနေတာ့ မဟုတ္ပါ။ ျမန္မာ့အြန္လိုင္းစြယ္စံုက်မ္းမွာ တြဲဖက္၍ မစားသင့္ေသာ အစာမ်ားလို႔ေတြ႔ပါတယ္။
ခံသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံဥ
ေဂြးသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံဥ
ေစာင္းလ်ားသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံဥ
ေဒါင္းသား ႏွင့္ ပီေလာပီနံ
ႏို႔မ်ဳိး ခ်ဥ္ ႏွင့္ ပီေလာပီနံဥ
ပီေလာပီနံ ႏွင့္ ပ်ားရည္
ပီေလာပီနံ ႏွင့္ ေပအူ
ဖန္ခါးသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံဥ
ဗံုလံုသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံ
ရွာလကာခ်ဥ္ ႏွင့္ ပီေလာပီနံ
ရိုးနီပီေလာပီနံ ႏွင့္ အခ်ဥ္မ်ဳိး
ေရွာက္သီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံ
သေျပသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံ
သံပရာသီး ႏွင့္ ပီေလာပီနံ
ပီေလာပီနံ + ပဲၾကားေလွာ္ = ေသ
ပီေလာပီနံ + မွ်စ္ခ်ဥ္ = ေသ
ပီေလာပီနံ + ေဒါင္းသား = ေသ
ပီေလာပီနံ + အခ်ဥ္အမ်ဳိးမ်ဴိး = ေသ

ကြ်န္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြစားသံုးၾကတဲ့ အစားအစာေတြကို ေလ့လာမႈေတြ၊ သုေတသနေတြ အလြန္အားနည္းေနေသးလို႔၊ သတိသမၸဇဥ္ ဆင္ျခင္ျပီး စားသံုးသင့္ၾကပါတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၂၆-၁-၂ဝ၁၈

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

သတ္ပံုမွန္ေခတ္က

ေကာက္႐ိုးကေလးတမွ်င္ စာကေလးတေစာင္ ေဒါက္တာတင့္ေဆြ