Patient Zero လူနာအမွတ္ သုည

ဆရာခင္ဗ်ား patient zero ဆိုတဲ့အဓိပၸါယ္ကိုသိခ်င္လို့ပါ အခု virus မွာနိုင္ငံတိုင္းမွာ patient zero ကို သိေအာင္ လုပ္ရမယ္လို့ သိထားလို့ပါဆရာ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ကေျပာေနလို့ပါ နိုင္ငံအားလံုးနဲ့မဆိုင္ဘူး ပထမဆံုးလူ လို့ ေျပာေနလို့ပါ။

COVID-19 ေရာဂါပဌမဆံုးလူနာဟာ ၁၇-၁၁-၂၀၁၉ ေန႔ကစခဲ့တယ္လို႔ ၁၃-၃-၂၀၂၀ ေန႔သတင္းမွာ ေဖၚျပထားတာ။ အဲဒီလူနာကို အမွတ္စဥ္ သုညလို႔ South China Morning Post က ေရးတယ္။ လူနာဟာ အသက္ ၅၅ ႏွစ္အရြယ္ ဟူဘိုင္း ျပည္နယ္ကျဖစ္တယ္။ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္က ဘာလဲမသိခဲ့ေသးခ်ိန္ကျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၉ ဒီဇဘၤာလကုန္ကာနီးမွသာ ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္အသစ္လို႔ သိလာတယ္။ သိလာေပမဲ့ တရုပ္အာဏာပိုင္ေတြက သတင္းကိုတတ္ႏိုင္သမွ်ထိန္းထားခဲ့တယ္လို႔ The Wall Street Journal ကေရးတယ္။ သတင္းစာေတြက အဲဒီလူနာဟာ တကယ္ပဲ လူနာအမွတ္သုညလို႔ အခိုင္အမာ မေျပာႏိုင္ၾကေသးပါ။ ဒိထက္ေစာတဲ့လူနာလည္း အခုထိ မေတြ႔ေသးပါ။

တရုပ္အာဏာပိုင္ေတြက WHO ကို သတင္းပို႔တာ ၃၁-၁၂-၂၀၁၉ ေန႔ကျဖစ္တယ္။ အဲတာနဲ႔ COVID-19 အမည္မွာ ၁၉ ပါတာ။ ကြ်န္ေတာ္သတင္းကို စတင္တာက ၄-၁-၂၀၂၀ ေန႔ ဝူဟန္ႏူမိုးနီးယားလို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္ခဲ့တယ္။ COVID-19 လို႔ ၁၁-၂-၂၀၂၀ ေန႔ကမွသာ WHO က အမည္တပ္ပါတယ္။

သုေတသနအဖြဲ႔ေတြ႔ရွိတာက ပဌမဆံုးလူနာဟာ ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ၈-၁၂-၂၀၁၉ ေန႔က စတင္ခံစားရပါသတဲ့။ အဲတာက လူနာအမွတ္ (၁) ျဖစ္တယ္။ The Lancet ဂ်ာနယ္မွာ အဲဒီလူနာအမွတ္ (၁) ဟာ ၁-၁၂-၂၀၁၉ ေန႔က ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးနဲ႔ ေတြ႔ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္သစ္ျဖစ္လို႔ Novel Coronavirus လို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီရက္ေတြအထိ  COVID-19 အမည္မရေသးပါ။

Coronaviruses ကရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ဆိုတာ ဗိုင္းရပ္စ္အုပ္စုတခုျဖစ္တယ္ အမ်ိဳးအစားကြဲေတြမ်ားတယ္။ ပိုးအားလံုးဟာ အသက္ရွဴလမ္းအထက္ပိုင္းမွာ အသင့္အတင့္ဆိုးတဲ့ေရာဂါမ်ိဳးရေစႏိုင္တယ္။ ကမာၻမွာဆိုးဆိုးဝါးဝါးျဖစ္ေစလာတဲ့ အမ်ိဳးအစား (၃) ခုရွိေနျပီ။

၁။ SARS coronavirus (SARS-CoV) အမ်ိဳးအစားက ၂၀၀၂ ခု ႏိုဝဘၤာလမွာျဖစ္ခဲ့တယ္။ severe acute respiratory syndrome (SARS) ေရာဂါရေစတယ္။ ၂၀၀၄ မွာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားျပီ။

၂။ MERS coronavirus (MERS-CoV) ပိုးအမ်ိဳးအစားကေန Middle East respiratory syndrome (MERS) ေရာဂါ ရေစတယ္။ ၂၀၁၂ ခု စက္တဘၤာလမွာ။

၃။ အခုျဖစ္ေနတာက SARS-CoV-2 ပိုး။ coronavirus disease 2019 (COVID-19) ေရာဂါရေစတယ္။ ၂၀၁၉ ဒီဇဘၤာက စတယ္။ World Health Organization ကေန ၁၁-၃-၂၀၂၀ ေန႔မွာ global pandemic ကမာၻ႔ကပ္ေရာဂါတခုလို႔ ေၾကျငာတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၉-၄-၂၀၂၀

Comments

Popular posts from this blog

Medical vocabulary ေဆးစာ ေဝါဟာရမ်ား (ျမန္မာ - အဂၤလိပ္)

Burmese Proverbs စကာပံုမ်ား (က)

Menoral ေဟာ္မုန္းေဆးတမ်ိဳး