Thursday, February 21, 2019

Chemotherapy and Pregnancy ကိုယ္ဝန္ႏွင့္ ကင္ဆာေဆး

ဆရာ တခုေလာက္ ေမးပါရေစ႐ွင့္။ ကင္ဆာေ၀ဒနာသည္တဥိီးက ကီမိုေဆးသြင္းျပီး ၁ ႏွစ္အတြင္း ကေလးမယူရဘူးလို႔ ဆရာ၀န္ေတြက ေျပာထားပါတယ္။ မေတာ္တဆ ကေလးရခဲ့လွ်င္ ဘယ္လိုလုပ္သင့္ပါသလဲ႐ွင့္။

Chemotherapy ခီမိုသာရာပီ ေခၚ ကင္ဆာေဆးေပးထားတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္ဝန္နဲ႔ ကေလးရဘို႔အတြက္ အထူးသတိထားရပါမယ္။ ကင္ဆာေဆးအေတာ္မ်ားမ်ာကေန မ်ိဳးဥကိုပ်က္စီးေစတယ္။ သားသမီးရဘို႔ ခက္ေတာ့မယ္။ ဘယ္ေလာက္အထိ သက္ေရာက္သလဲဆိုတာ လူနာရဲ႕အသက္၊ ေဆးအမ်ိဳးအစားနဲ႔ ေဆးဘယ္ေလာက္ပမာဏ ေပးသလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ဒါ့ျပင္ ကေလးထပ္ရမယ္ မရဘူးေျပာဘို႔လည္းခက္ခဲတယ္။

အဲလို အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ေဆးေတြကေတာ့ Busulfan ေဆး၊ Carboplatin ေဆး၊ Carmustine (BCNU) ေဆး၊ Chlorambucil ေဆး၊ Cisplatin ေဆး၊ Cyclophosphamide (Cytoxan ®) ေဆး၊ Dacarbazine ေဆး၊ Doxorubicin (Adriamycin®) ေဆး၊ Ifosfamide ေဆး၊ Lomustine (CCNU) ေဆး၊ Mechlorethamine ေဆး၊ Melphalan ေဆး၊ Procarbazine ေဆးနဲ႔ Temozolomide ေဆးေတြျဖစ္တယ္။

ျဖစ္ဘို႔နည္းတဲ့ေဆးေတြကေတာ့ 5-fluorouracil (5-FU) ေဆး၊ Bleomycin ေဆး၊ Cytarabine ေဆး၊ Dactinomycin ေဆး၊ Daunorubicin ေဆး၊ Fludarabine ေဆး၊ Gemcitabine ေဆး၊ Idarubicin ေဆး၊ Methotrexate ေဆး၊ Vinblastine ေဆးနဲ႔ Vincristine ေဆးေတြျဖစ္တယ္။

အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေအာက္အရြယ္မွာ ကင္ဆာေဆးေပးရရင္ ေနာက္ကိုယ္ဝန္ရဘို႔ အခြင့္အလမ္းမ်ားပါေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ ရာသီဆင္းတာရပ္သြားျပီးေနာက္ ကင္ဆာေဆးျပီးဆံုးတဲ့အခါ ျပန္လာၾကတယ္။

အပ်ိဳမျဖစ္ခင္ ကင္ဆာေဆးေပးရရင္လည္း ေဆးကုန္ျပီးေနာက္မွာ ရာသီစလာႏိုင္တယ္။ ေသြးဆံုးတာ ေစာႏိုင္တယ္။ ရာသီလာတိုင္းေတာ့ ကေလးရမယ္လို႔မေျပာႏိုင္ပါ။ ကင္ဆာေဆးကေန မ်ိဳးဥကိုပ်က္စီးေစႏိုင္တယ္။ ေဆာရီး။

ကင္ဆာေဆးေပးေနစဥ္မ်ာ ကိုယ္ဝန္မယူတာအေကာင္းဆံုးျဖစ္တယ္။ သေႏၶသားကို ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။ ထိေရာက္တဲ့ တားေဆးသံုးေနသင့္တယ္။ ကင္ဆာေဆးကုန္သြားျပီးလည္း ခ်က္ခ်င္း ကိုယ္ဝန္မရေစတာ ေကာင္းတယ္။ အနည္းဆံုး (၆) လ။ ရလာရင္ ကိုယ္ဝန္လည္းပ်က္က်ႏိုင္တယ္။ ကင္ဆာရွိသူ ကိုယ္ဝန္ရရင္ ကင္ဆာအထူးကုအဖြဲ႔နဲ႔ ျပသရပါမယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ကင္ဆာေတြကေတာ့
Cervical cancer သားအိမ္ဝကင္ဆာ၊
Thyroid cancer လည္ပင္းၾကီးကင္ဆာ၊
Hodgkin lymphoma လင္ဖိုးမားဆမ်ိဳး၊
Non-Hodgkin lymphoma လင္ဖိုးမားတမ်ိဳး၊
Melanoma မွဲ႔ကင္ဆာ၊
Gestational trophoblastic tumor ကင္ဆာတမ်ိဳး၊

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကလုပ္တဲ့ ေလ့လာမႈတခုမွာေတာ့ ရင္သားကင္ဆာေဆးကုေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၄၀၀ ကိုယ္ဝန္ရၾကတာမွာ ေမြးလာတဲ့ကေလးေတြ အေရာဂါမရၾကပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.

ဖူးပြင့္ၾကတဲ့ ပန္းမာလာ သင္းရနံ႔ကျဖာ

ဆရာ ရနံ့ နဲ႔ အနံ့ကို ဘယ္လိုသုံးပါလဲ ရွင္းျပေပးပါ။ ရနံ႔ထံုသင္းလို႔ ကဝိဓဇသတ္ပံုက်မ္းမွာပါတယ္။ အနံ႔ကေတာ့ အ ထည့္လို႔ နာမ္စာလံုးျဖစ္လာတဲ့ အနံ...